فنی مگ
0

چطور ساختمان را سیم کشی کنیم؟ بررسی بهترین روش‌ها

چطور ساختمان را سیم کشی کنیم؟ بررسی بهترین روش‌ها
بازدید 446

آیا به ساخت خانه رؤیایی خود فکر می‌کنید یا یک پروژه بازسازی برنامه‌ریزی می‌کنید؟ اگر چنین است، مهم است که انواع مختلف سیستم‌های سیم کشی ساختمان را درک کنید. سیستم سیم کشی ساختمان شما رگ حیاتی زیرساخت‌های الکتریکی آن است که برق تمام لوازم، دستگاه‌ها و روشنایی شما را تأمین می‌کند. از سیم کشی سنتی گرفته تا کابل زرهی مدرن‌تر، هر سیستم سیم کشی ویژگی‌ها و مزایای منحصربه‌فرد خود را دارد. در این مقاله، انواع مختلف سیستم‌های سیم کشی ساختمان را بررسی می‌کنیم تا بتوانید با آگاهی تصمیم بگیرید که کدام یک برای نیازهای شما مناسب است؛ بنابراین، چه صاحب خانه، چه سازنده یا یک برق‌کار هستید، برای کشف روش‌های سیم کشی ساختمان و مزایا و معایب هر روش، ادامه مطلب را بخوانید.

سیم کشی برق چیست؟

فرآیند ترکیب تمام چراغ‌ها، پنکه‌ها، تلویزیون‌ها و موتورهای در حال کار خانه و مرتب کردن صحیح سیم‌های مرتبط و آوردن آن به تابلو برق به‌عنوان سیم کشی برق شناخته می‌شود. سیم کشی الکتریکی معمولاً از سیم‌ها، مدارها و پریزهای مسی عایق‌شده تشکیل می‌شود که اجزای الکتریکی و وسایل برقی را به هم متصل می‌کنند تا یک شبکه الکتریکی کامل را تشکیل دهند. سیم کشی برق یکی از اجزای ضروری هر ساختمان اعم از خانگی، اداری یا صنعتی است و برای تأمین برق و سیگنال‌های مختلف دستگاه‌ها و سیستم‌ها استفاده می‌شود.

سیم کشی برق چیست؟

روش‌های اتصال سیستم‌های سیم کشی برق

سیم کشی سیستمی است که در آن به‌راحتی می‌توانیم تمام وسایل خانه را از کنتور تا سیستم توزیع کار کنیم. این سیم کشی را می‌توان به دو صورت به شرح زیر انجام داد.

1- سیستم (جعبه اتصال) Joint Box یا سه‌راهی

سیم کشی جعبه اتصال نوعی از روش سیم کشی است که از جعبه‌های اتصال که در آن هادی‌های مختلف به یکدیگر متصل می‌شوند استفاده می‌کند. در این روش نصب، اتصال به تمامی دستگاه‌ها از طریق کانکتورها انجام می‌شود. اتصالات در جعبه اتصال با استفاده از بسته‌ای مناسب و برش‌های مفصلی انجام می‌شود. این نوع سیم کشی به دلیل قابلیت محافظت از سیم‌ها و اطمینان از توزیع ایمن و کارآمد برق معمولاً در محیط‌های صنعتی و تجاری مانند کارخانه‌ها و انبارها استفاده می‌شود.

در این روش سیم‌ها به جعبه اتصال متصل می‌شوند که سپس به تابلو برق متصل می‌شود. این روش اجازه می‌دهد تا برق در مناطق مختلف ساختمان بدون اجرای سیم‌های جداگانه در کل ساختار توزیع شود. این روش سیم کشی مقرون‌به‌صرفه نیز است، زیرا تنها یک جعبه اتصال برای اتصال چندین ناحیه موردنیاز است.

سیستم (جعبه اتصال) Joint Box یا سه‌راهی

2- سیستم حلقه داخلی Loop-in

سیم کشی حلقه داخلی روشی برای اتصال سیم کشی برق به بلوک ترمینال است. این روش زمانی استفاده می‌شود که بلوک ترمینال بر روی دستگاهی مانند کلید، پریز یا قطع کننده مدار نصب شود. روش سیم کشی حلقه داخلی شامل حلقه کردن سیم در اطراف بلوک ترمینال و محکم کردن آن با پیچ یا اتصال دهنده دیگر است.

این روش سیم کشی به طور گسترده در بازار استفاده می‌شود. در این سیستم چراغ‌ها، فن‌ها و سایر وسایل به صورت موازی به هم متصل می‌شوند. به طوری که برق دریافتی این سیستم توسط هر دستگاه به صورت جداگانه دریافت می‌شود. هنگامی‌که برق جدید به یک چراغ یا سوئیچ نیاز است، آن را از یک برد به برد دیگر بدون ایجاد بریدگی در سیم برخلاف سیستم جعبه اتصال متصل می‌کنند.

در این سیستم یک مدار سری از بردی به برد دیگر منتقل می‌شود. تا رسیدن به آخرین برد در مجموعه سری سری، در این سیستم هادی فاز یا خط داخل تابلو یا جعبه لوپ می‌شود. در هر شرایطی، این سیم‌ها نباید از یکدیگر جدا شوند. در غیر این صورت مدارباز می‌شود و کار نمی‌کند.

سیستم حلقه داخلی Loop-in

مزایای روش Loop-In:

  • به راحتی می‌توان عیب را پیدا کرد؛ زیرا مدار سیم از برد به برد به دست می‌آید.
  • دیگر نیازی به جعبه‌های ترکیبی برای صرفه‌جویی در هزینه نیست.
  • در یک سیستم درون حلقه، هیچ اتصالی از سیم به‌صورت مخفی فشرده نمی‌شود.

معایب روش Loop-In:

  • هر چه سیم در این سیستم طولانی‌تر باشد، افت ولتاژ در خط بیشتر می‌شود.
  • حلقه زدن – معمولاً در کلیدها و نگه‌دارنده‌های لامپ دشوار می‌شود.

انواع سیستم‌های سیم کشی برق

به‌طورکلی سیستم‌های سیم کشی برق ساختمان با توجه به درخواست، نوع پروژه و قدمت ساختمان به دو صورت روکار و توکار انجام می‌شود. انواع سیم کشی داخلی مورداستفاده در صنعت به شرح زیر است:

1- سیم کشی روکار (Cleat Wiring)

این سیستم سیم کشی از سیم VIR یا PVC (پلی وینیل کلراید) استفاده می‌کند. سیم‌های این روش می‌تواند ضد آب باشد و معمولاً هنگام سیم کشی پیکربندی می‌شود. در حال حاضر از این سیم کشی در خانه استفاده نمی‌شود و در واقع به عنوان یک روش موقت استفاده می‌شود. از این نوع سیم کشی به‌ویژه در پادگان‌های نظامی موقت یا غرفه‌های نمایشگاهی استفاده می‌شود.

مزایای سیم کشی روکار:

  • سیستم Cleat Wiring ساده و آسان برای نصب است.
  • این نوع سیم کشی روکار انجام می‌شود؛ بنابراین در صورت وجود ایراد در سیم یا کابل، به راحتی و به سرعت قابل تعمیر است.
  • بهبود در سیم کشی را می‌توان به‌راحتی اضافه کرد، به‌عنوان مثال، تغییر و افزودن.

معایب سیم کشی Cleat Wiring:

  • این سیم کشی به طور دائم استفاده نمی‌شود زیرا به مرور زمان بین دو گیره شل می‌شود، یعنی افتاده می‌شود.
  • این سیم کشی در دماهای پایین فقط در ۲۵۰/۴۴۰ ولت استفاده می‌شود.
  • ازنظر ظاهری در مقایسه با مدل‌های دیگر زشت به نظر می‌رسد.
  • ازآنجایی‌که این سیم کشی در معرض هوا قرار دارد، می‌تواند توسط رطوبت، نور خورشید، مواد شیمیایی باران و کابل‌های اثر اسیدی آسیب ببیند.
  • احتمال برق‌گرفتگی و آتش‌سوزی وجود دارد.
  • عمر این نوع سیم کشی طولانی نیست.
  • از این سیم کشی معمولاً در فضای مهم و حساس استفاده نمی‌شود.
سیم کشی روکار

2- سیم کشی با غلاف سربی یا فلزی

سیم کشی سربی (Lead Sheathed or Metal-Sheathed Wiring) مسکونی از هادی‌های عایق VIR استفاده می‌کند و با یک لایه بیرونی آلیاژ سرب-آلومینیوم حاوی حدود 95 درصد سرب پوشیده شده است. غلاف فلزی کابل را از آسیب مکانیکی، رطوبت و خوردگی جوی محافظت می‌کند. کل پوشش سربی بدون درز الکتریکی است و در محل ورود به زمین متصل می‌شود تا در برابر اثر الکترولیتی ناشی از نشت محافظت کند و در صورت اتصال به بدنه ایمنی ایجاد کند. کابل بر روی یک قلاب چوبی اجرا می‌شود و مانند سیم کشی TRS توسط گیره‌های پیوند ثابت می‌شود.

3- سیم کشی با پوشش چوبی

پوشش چوبی برای سیم کشی در گذشته به طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گرفته است، اما از زمان به وجود آمدن سیم کشی توکار، تقاضا برای آن بسیار کم بوده است. کابل‌های مورد استفاده در این سیستم از نوع سیم VIR یا سیم پی وی سی (پلی وینیل کلراید) است.

در این نوع سیم کشی کابل توسط محفظه‌های چوبی یا پلاستیکی پوشیده می‌شود. پوشش از نوارهای چوبی یا پلاستیکی ساخته شده است. شیار موازی در جهت طول بریده می‌شود تا کابل VIR به راحتی در آن قرار گیرد. شیارهایی برای جداسازی ضد قطبی ساخته شده است. درپوش (همچنین از چوب یا پلاستیک) برای نصب و قرار دادن سیم و کابل در بدنه استفاده می‌شود.

مزایای سیم کشی با پوشش چوبی:

  • یک روش سیم کشی قوی و طولانی‌مدت است.
  • ارزان و با نصب آسان است.
  • سفارشی‌سازی در سیم کشی را می‌توان به راحتی انجام داد.
  • ثابت بودن پوشش سیم‌های داخلی را از دود، گرد و غبار، باران، بخار و غیره محافظت می‌کند.
  • وجود پوشش روی سیم حالتی شبیه شوک ایجاد نمی‌کند.
  • اگر شیارهای فاز و نول از هم جدا شده باشند، به راحتی قابل تعمیر است.

معایب سیم کشی با پوشش چوبی:

  • تعمیر و نگهداری گران‌تر می‌شود.
  • برای شرایط آب و هوایی با رطوبت بالا و شرایط اسیدی مناسب نیست.
  • خطر آتش‌سوزی همچنان بالاست.
  • موریانه و سایر آفات به پوشش‌های چوبی و درپوش آسیب می‌رسانند.
سیم کشی برق ساختمان با جعبه تقسیم

سیم کشی باتن (CTS یا TRS)

این نوع سیم کشی از کابل بیضی شکل تک هسته‌ای، دو هسته‌ای یا گرد با کابل TRS سه هسته‌ای استفاده می‌کند. برای این کار، کابل تک هسته‌ای ترجیح داده می‌شود. کابل TRS ضد آب، ضد مواد شیمیایی و ضد بخار است اما می‌تواند تحت تأثیر روغن روان کننده قرار گیرد. کابل TRS به چوب ساج قوی با ضخامت حداقل ۱۰ میلی‌متر ثابت می‌شود. کابل از طریق گیره پیوند برنجی حلبی شده (گیره سگک) روی دکمه‌های چوبی قرار می‌گیرد که از قبل با پین‌های برنجی به باتوم ثابت شده است و برای سیم کشی‌های افقی ۱۰ سانتی‌متر و برای سیم کشی‌های عمودی ۱۵ سانتی‌متر است.

مزایای سیم کشی باتن:

  • نگهداری از آن آسان است.
  • تغییرات در این سیم کشی را می‌توان به راحتی انجام داد.
  • عمر این سیم کشی طولانی است.
  • از نظر ظاهری خوب به نظر می‌رسد.
  • هزینه‌ها در مقایسه با سیم کشی دیگر کمتر است.
  • احتمال نشتی جریان کم است.

معایب سیم کشی باتن:

  • خطر آتش‌سوزی وجود دارد.
  • به دلیل رطوبت و اثرات شیمیایی، برای استفاده در فضای باز مناسب نیست.
  • فقط برای استفاده زیر ۲۵۰ ولت مناسب است.
  • در این سیم کشی از سیم سنگین استفاده نمی‌شود.
  • کابل و سیم بیشتری مورد نیاز است.
سیم کشی توکار

سیم کشی لوله‌ای

دو نوع اصلی سیم کشی لوله وجود دارد که به شرح زیر است:

1- سیم کشی لوله سطحی

این سیم کشی در قسمت بیرونی دیوار انجام می‌شود. چنین سیم کشی به عنوان مدل سطحی شناخته می‌شود. این کار با ایجاد سوراخی در دیوار در فواصل مساوی و رفع آن با کمک گیره GI انجام می‌شود؛ و با کشیدن سیم از داخل این لوله به برد و چراغ، فن یا وسیله مصرف کننده دیگری داده می‌شود.

2- سیم کشی کانال مخفی

یک لوله پلاستیکی یا فلزی در داخل گچ با سوراخ کردن دیوار زیر این سیم کشی پنهان می‌شود. به این سیم کشی Concealed Conduit Wiring می‌گویند. این نوع سیم کشی امروزه بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرند. در این سیم کشی لوله‌ای که داخل گچ پرس می‌شود باید پیوسته باشد و سوراخ و بلوک نداشته باشد. در صورت استفاده از لوله فولادی یا فلزی دیگر، لازم است که به آن ارتینگ فاصله داده شود؛ اما به خصوص وقتی صحبت از خانه می‌شود، بیشتر از لوله پی وی سی استفاده می‌شود. با انجام این سیم کشی می‌توان به راحتی از شر مشکل جوندگان و سایر آفات خلاص شوید. به همین دلیل است که این سیم کشی برای خانه‌ها یا ادارات راحت‌تر و محبوب‌تر است.

مزایای سیم کشی مخفی:

  • از نظر ظاهری در مقایسه با سیم کشی‌های دیگر خوب به نظر می‌رسد.
  • عایق سیم به هیچ وجه آسیب نمی‌بیند.
  • طول عمر این سیم کشی طولانی است.
  • ضدضربه است
  • ایمن در مقایسه با سیم کشی‌های دیگر است.
  • خطر آتش‌سوزی یا ساییدگی مکانیکی وجود ندارد.

معایب سیم کشی:

  • هزینه این کار همچنان بالاست.
  • سفارشی‌سازی آسان نیست.
  • مکان‌یابی گسل‌ها آسان نیست.
  • نصب مشکل است.

انواع کاندوئیت (Conduit)

کاندوئیت یک سیستم لوله‌کشی الکتریکی است که از سیم‌ها و کابل‌ها در برابر تأثیرات محیطی، رطوبت، بخار و سایر خطرات احتمالی محافظت می‌کند. لوله‌ها یا فلزی (گالوانیزه، فولادی، آلومینیومی) یا غیرفلزی (پلاستیکی) هستند که هر دو می‌توانند صلب یا انعطاف‌پذیر باشند.

کاندوئیت فلزی

کاندوئیت فلزی

کاندوئیت فلزی از فولاد ساخته می‌شود و بسیار محکم و گران است. کاندوئیت فلزی به دو بخش به شرح زیر تقسیم می‌شود:

  • داکت کلاس A: مجرای گیج پایین (مجرای ورق فولادی لایه نازک)
  • داکت کلاس B: مجرای گیج بالا (ورقه ضخیم کانال فولادی)
سیم کشی با کاندوئیت پلاستیکی

کاندوئیت غیرفلزی

در ساخت کاندوئیت غیرفلزی از هیچ نوع فلزی استفاده نشده است، مانند لوله پی وی سی که در ساخت آن از هیچ فلزی استفاده نشده است.

لوله‌های معمولی در اندازه‌های مختلف ۱۳، ۱۶.۲، ۱۸.۷۵، ۲۰، ۲۵، ۳۷، ۵۰ و ۶۳ میلی‌متر (قطر) یا ۱/۲، ۵/۸، ۳/۴، ۱، ۱.۲۵، ۱.۵ و در قطر ۲ اینچ تولید می‌شوند.

مقایسه بین سیستم‌های سیم کشی مختلف

با نگاهی به جدول زیر می‌توانید یک مقایسه اجمالی در مورد سیستم‌های سیم کشی مختلف داشته باشید:

سیم کشی لولهسیم کشی باتنسیم کشی با غلاف سربی یا فلزیCleat Wiringویژگی
طولانی‌مدتطولانیطولانی‌مدتکوتاهطول عمر
زیادمتوسطمتوسطکمهزینه
خیلی خوبنهقابل قبولنهحفاظت مکانیکی
صفرخوبخوبصفرامکان آتش‌سوزی
سختآسانسختبسیار آساننصب
سختآسانآسانآسانبازرسی
سختآسانکمی سختآسانتعمیر
بالانهقابل قبولنهمحبوبیت
خیلی ماهرنیمه ماهرنیمه ماهرمتوسطمهارت

منبع: electricalgang

نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *