اضافه بار و اتصال کوتاه دو مشکل رایج و اساسی تمام مدارهای الکتریکی هستند. سادهترین و کمهزینهترین راه جلوگیری از روبروشدن با این دو مشکل، استفاده از فیوز در مدار است. همانطور که میدانید، انواع مختلفی از فیوزها وجود دارد که هر کدام بسته به ساختارشان، برای نوع خاصی از کاربردها مناسباند.
یکی از محبوبترین انواع فیوزها، فیوز کاردی است. در بازار لوازم الکتریکی از این فیوز با نامهای فیوز کتابی، فیوز چاقویی، فیوز تیغهای و یا فیوز NH نیز یاد میشود. این فیوزها یکبار مصرف هستند و بهدلیل شکل خاصی که دارند، میتوانید پس از سوختن، بهراحتی آنها را با یک فیوز سالم جایگزین کنید.
اما یک فیوز کاردی چه مشخصاتی دارد و چطور بفهمیم در مدارمان به این نوع فیوز نیاز داریم یا خیر؟ با ما همراه باشید تا در ادامه این مطلب، بهطور کامل با فیوزهای کاردی و نحوه کار با آنها آشنا شویم.
فیوز کاردی چیست؟
فیوز کاردی یک فیوز با ولتاژ پایین و ظرفیت قطع بالاست که برای محافظت از تجهیزات برقی دربرابر اضافه جریان و اتصال کوتاه طراحی شدهاست. این فیوزها معمولا در پایههای فیوز NH، جداکنندههای سوئیچ فیوز یا نگهدارندههای فیوز نصبشده روی باسبار نصب میشوند و میتوانید آنها را بهراحتی جدا و تعویض کنید. فیوزهای NH در مقایسه با سایر انواع فیوزها، دارای ظرفیت قطع بالا و اندازههای استاندارد بهتری هستند. این قطعات از یک پوشش سرامیکی مستطیلی ساخته شدهاند که توسط یک صفحه پوششی احاطه شدهاست و در هر انتها دارای یک ترمینال تیغهای فلزی است. المنت فیوز داخل پوشش، به صفحه پوششی/ترمینالهای تیغهای متصل است. اکثر فیوزهای NH دارای یک نشانگر قطع هستند تا نشان دهند که آیا المنت فیوز سوخته است یا خیر. هر صفحه پوششی شامل یک گیره فلزی است که امکان برداشتن سریع فیوز از نگهدارنده را هنگام استفاده از ابزار فیوزکش NH فراهم میکند.
فیوز چاقویی براساس یک اصل ساده اما بسیار موثر عمل میکند. زمانی که جریان عبوری از فیوز برای مدتزمان معینی از مقدار نامی آن فراتر رود، عنصر فیوز گرم شده و سپس ذوب میشود. این کار باعث قطع جریان مدار شده و از آسیب به تجهیزات پاییندستی مانند کابلها، سوئیچها، موتورها یا اینورترها جلوگیری میکند.
همچنین، درصورت اتصال کوتاه، فیوزهای کتابی بسیار سریع واکنش نشان میدهند. در چنین شرایطی، المنت فیوز بخار شده و قوس الکتریکی تشکیل میدهد. سپس، این قوس الکتریکی بهسرعت در داخل بدنه فیوز توسط ماسه کوارتز یا مواد مشابه خاموشکننده خاموش میشود. این فرآیند، جریان خطای پیک را محدود کرده و فشار حرارتی و مکانیکی روی سیستم الکتریکی را کاهش میدهد.
اصطلاح NH در فیوزهای کاردی به چه معناست؟
اصطلاح “NH” در فیوز کاردی از استاندارد آلمانی Niederspannungs-Hochleistungs گرفته شده که به معنی عملکرد بالا در ولتاژ پایین است. فیوزهای NH بهدلیل قابلیت محدودکردن جریان قوی و پایداری حرارتی عالی در توزیع برق صنعتی، سیستمهای انرژی تجدیدپذیر، حفاظت موتور و سیستمهای باسبار استفاده میشوند.
عملکرد فیوز کاردی
ویژگیهای اصلی فیوز NH
فیوزهای کاردی نسبت به سایر فیوزها، دارای ویژگیهای منحصربهفردی هستند. برخی از مهمترین ویژگیهای اصلی فیوز NH عبارتنداز:
1. عملکرد الکتریکی قابلقبول
- قدرت قطع بالا (High Breaking Capacity): فیوز کتابی توانایی قطع جریانهای اتصال کوتاه بسیار بزرگ بدون ایجاد انفجار یا آسیب به محیط را دارد.
- محدودکنندگی جریان (Current-limiting): فیور کاردی قبل از رسیدن جریان خطا به اوج مقدار خود، آن را قطع میکند و درنتیجه، باعث کاهش تنشهای حرارتی و مغناطیسی روی تجهیزات میشود. قبل از انتخاب، حتما باید به جدول جریان فیوز کاردی دقت کنید.
2. ساختار فیزیکی خوب و ایمنی بالا
- بدنه سرامیکی: این جنس بدنه، هنگام عمل کردن فیوز، مقاومت بالایی دربرابر شوکهای حرارتی و فشارهای داخلی دارد.
- پرکننده کوارتز (Silica Sand): این ماده، خنککننده و خاموشکننده قوس الکتریکی است و ایمنی را تضمین میکند.
3. رعایت استانداردها
- سایزهای استاندارد: فیوزهای کاردی دارای ابعاد و فرمتهای مشخص و مطابق استاندارد جهانی IEC هستند و درنتیجه، تعویض و نصب آنها آسان است.
- تلفات توان پایین: طراحی بهینه المان داخلی فیوز کاردی باعث شده که در حالت عادی، گرمای کمی تولید شود.
کاربرد فیوز کاردی
در شرایطی که به امنیت و دوام بالا نیاز است، معمولا فیوز چاقویی جزو اولین انتخابها بهشمار میرود. نحوه نصب فیوز کاردی بسیار ساده است و در عرض چند دقیقه، میتوانید آن را نصب و تست کنید. در این قسمت، برخی از بخشها و مناطقی که فیوزهای NH بیشترین استفاده را داشتهاند، معرفی میکنیم:
- تاسیسات صنعتی: در تاسیسات صنعتی که به انرژی بالایی نیاز است، فیوزهای NH جریانهای اضافی و اتصال کوتاه را بهطور ایمن قطع میکنند. این نوع فیوزها در کارخانهها، کارگاههای تولیدی و تاسیساتی با ماشینآلات سنگین، ایمنی و تداوم کسبوکار را تضمین میکنند.
- شبکههای توزیع انرژی: فیوزهای کتابی در شبکههای برق و سیستمهای توزیع انرژی، جریان انرژی را بهطور ایمن قطع کرده و پایداری سیستم را حفظ میکنند. درنتیجه، از آسیب به مدارها در اثر نوسانات ناگهانی جریان در شبکه جلوگیری میکنند.
- سیستمهای انرژی تجدیدپذیر: فیوزهای تیغهای در سیستمهای انرژی تجدیدپذیر مانند پنلهای خورشیدی و توربینهای بادی بکار میروند. این نوع فیوزها، هرگونه جریان اضافیای که ممکن است در چنین سیستمهایی رخ دهد را کنترل کرده و تولید انرژی را تضمین میکنند.
- مراکز خرید و ساختمانهای بزرگ: برقکاران حرفهای در ساختمانهای پرمصرف انرژی مانند مراکز خرید بزرگ، بیمارستانها، مدارس و مراکز داده معمولا استفاده از فیوزهای کاردی را ترجیح میدهند. دلیل این ترجیح این است که فیوزهای کاردی نقش کلیدی در محافظت از سیستمهای الکتریکی این ساختمانها و جلوگیری از حوادث احتمالی ایفا میکنند.
- خانهها و مشاغل کوچک: شما میتوانید از مدلهای کوچکتر فیوزهای کتابی در خانهها و ساختمانهای تجاری کوچک استفاده کنید. آنها با حفاظت دربرابر اضافه جریان در تابلوهای برق مسکونی، ایمنی ساختمان شما را افزایش میدهند.
آموزش پلاک خوانی فیوز کاردی
پلاکخوانی فیوزهای NH مهارتی کلیدی برای مهندسان و تکنسینهای برق است؛ زیرا انتخاب اشتباه فیوز میتواند منجر به آسیبدیدن تجهیزات گرانقیمت یا قطع و وصلهای کاذب در مدار شود. اگر بتوانید مشخصات پلاک فیوزهای کاردی را بهدرستی بخوانید، میتوانید در زمان سرویسدهی یا جایگزینی این قطعه، دقیقا قطعهای منطبق با نیاز مدار را انتخاب کنید. مشخصات درجشده روی پلاک یک فیوز کاردی معمولی عبارتنداز:
- برند: نام شرکت سازنده که میتواند نشاندهنده سطح کیفیت، استانداردهای تولید و قابلاطمینان بودن فیوز در شرایط خطای شدید باشد.
- کلاس: تعیینکننده کلاس عملکردی (مثل gG یا aM) است که نشان میدهد فیوز با چه سرعتی دربرابر اضافه جریان یا اتصال کوتاه واکنش نشان میدهد.
- نشانگر فیوز: یک نشانگر مکانیکی یا رنگی روی بدنه است که وضعیت سلامت المان داخلی را نمایش داده و سوختن فیوز را بدون نیاز به اندازهگیری با مولتیمتر آشکار میکند.
- سایز: ابعاد فیزیکی استاندارد فیوز (مانند 000، 00، 1 یا 2) که تعیینکننده قابلیت نصب آن در پایههای (Fuse Base) مخصوص است.
- جریان نامی: حداکثر جریان نامی است که فیوز میتواند بهصورت مداوم و بدون ذوبشدن المان داخلی از خود عبور دهد.
استانداردهای فیوز کاردی
استاندارد فیوز کاردی فقط یک سری اعداد و ارقام نیست. این استانداردها تضمینکننده این موضوع هستند که فیوز چاقویی در لحظه بحرانی اتصال کوتاه، دقیقا مطابق انتظار عمل کرده و مانع از آتشسوزی یا تخریب تجهیزات میشود. مهندسان و تکنسینهای برق با توجه به این استانداردها میتوانند از تعویضپذیری، ایمنی و کارکرد دقیق فیوز در شبکه برق صنعتی اطمینان حاصل کنند.
استانداردهای مختلفی در ساخت فیوزهای کاردی لحاظ میشوند. در جدول زیر، 4 نمونه از استانداردهای مهم و حیاتی فیوزهای کاردی را با یکدیگر بررسی میکنیم:
| نام استاندارد | تعریف و دلیل اهمیت استاندارد |
| IEC 60269-1 | استاندارد پایه برای تمامی فیوزهای ولتاژ پایین است که الزامات عمومی مانند تستهای عملکردی و ایمنی را تعریف میکند. |
| IEC 60269-2 | این استاندارد بهطور خاص بر فیوزهای مورداستفاده در تاسیسات صنعتی تمرکز دارد و الزامات ابعادی و فنی فیوزهای تیغهای را تعیین میکند. |
| DIN 43620 | استاندارد ابعادی آلمانی است که سایزهای فیزیکی فیوزهای NH (مانند 00 تا 4) را مشخص کرده و باعث سازگاری محصولات برندهای مختلف میشود. |
| VDE 0636 | استاندارد فنی آلمانی (مرتبط با VDE) که بر کیفیت ساخت و تستهای ایمنی الکتریکی فیوزهای ولتاژ پایین در شرایط عملیاتی سخت نظارت دارد. |
شناخت این استانداردها و کار با آنها برای تکنسینهای برق ضروری است. به عنوان مثال، اگر فیوزی دارای علامت استاندارد IEC 60269-2 باشد، به این معنی است که آن فیوز از نظر ابعادی با استاندارد DIN 43620 کاملا مطابقت داشته و در هر پایه فیوز (Fuse Base) استاندارد، بهدرستی قرار میگیرد.
معرفی انواع فیوز کاردی NH براساس سایز
فیوزهای کتابی در ۱۲ سایز مختلف تولید و عرضه میشوند. این تنوع سایز مختلف باعث شده که ای نوع فیوزها برای استفاده در شرایط مختلف گزینهای ایده آل باشد. در جدول زیر، این ۱۲ نوع سایز را بررسی میکنیم:
| سایز | نوع بدنه | طول کلی | طول بدنه | پهنای بدنه |
| NH 000 | استاندارد | 79 | 53 | 21 |
| NH 00C | کامپکت (فشرده) | 79 | 53 | 21 |
| NH 00 | استاندارد | 79 | 53 | 28 |
| NH 0 | استاندارد | 125 | 68 | 28 |
| NH 1C | کامپکت (فشرده) | 135 | 68 | 28 |
| NH 1 | استاندارد | 135 | 72 | 46 |
| NH 2C | کامپکت (فشرده) | 150 | 72 | 46 |
| NH 2 | استاندارد | 150 | 72 | 54 |
| NH 3C | کامپکت (فشرده) | 150 | 72 | 54 |
| NH 3 | استاندارد | 150 | 72 | 65 |
| NH 4 | استاندارد | 200 | 75 | 100 |
| NH 4a | استاندارد | 200 | 75 | 95 |
این ابعاد (به میلیمتر) براساس رنج فیوز ETI است و ممکن است بین برندهای مختلف متفاوت باشد.
معرفی فیوزهای کاردی براساس مقدار جریان نامی
هر کدام از اندازههای فیوز چاقویی با یک بعد فیزیکی خاص و محدوده جریان مطابقت دارند. به عنوان مثال:
- فیوزهای NH00 معمولا برای جریانهای تا حدود ۱۶۰ آمپر استفاده میشوند.
- فیوزهای NH1 و NH2 در توزیع صنعتی تا ۴۰۰ آمپر یا ۶۳۰ آمپر رایج هستند.
- فیوزهای NH3 و NH4 برای جریانهای بسیار سنگین، تا ۱۲۵۰ آمپر یا بالاتر استفاده میشوند.
توجه داشتهباشید که انتخاب فیوز نباید فقط براساس سایز باشد، بلکه باید با جریان مصرفی بار و ظرفیت تحمل کابل نیز مطابقت داشتهباشد تا از سوختن زودهنگام یا عدم عملکرد صحیح جلوگیری شود.
معرفی انواع فیوز کاردی براساس کلاس (تیپ)
دو نوع اصلی فیوزهای تیغهای براساس کلاس عبارتنداز:
- نوع g: فیوزهایی با مشخصه g، حفاظت را در کل محدوده جریان فراهم میکنند و معمولا در تاسیسات الکتریکی استاندارد استفاده میشوند.
- نوع a: فیوزهایی با مشخصه a فقط در مضرب معینی از جریان نامی، مثلا زمانی که جریان تقریبا از 5 برابر مقدار نامی بیشتر شود، آن را بهطور ایمن قطع میکنند. این فیوزها برای کاربردهای خاص استفاده میشوند.
معرفی انواع فیوز کاردی براساس سرعت عملکرد (کد حروف)
در فیوزهای کاردی، حرف اول نشاندهنده محدوده قطع فیوز است:
- g: ظرفیت قطع کامل
- a: ظرفیت قطع جزئی
حرف دوم نشاندهنده دستهبندی استفاده است:
- G= کاربرد عمومی
- M= حفاظت مدارهای موتور (از حفاظت پشتیبان اولیه)
- R= حفاظت نیمه هادی
- Tr= حفاظت ترانسفورماتور توزیع
- F= قطع سریع، حفاظت هادی و کاربرد عمومی
- FF= قطع فوق سریع، حفاظت هادی طولانی و کاربرد عمومی
با توجه به این موضوع، برخی از رایجترین انواع فیوزهای کاردی براساس عملکرد عبارتنداز:
- gG= محدوده کامل، کاربردهای عمومی
- gM= محدوده کامل، حفاظت موتور
- aM= محدوده جزئی، حفاظت موتور
- gR= محدوده کامل، حفاظت نیمه هادی
- aR= محدوده جزئی، حفاظت نیمه هادی
- gTr= محدوده کامل، حفاظت ترانسفورماتور
- gF= محدوده کامل، قطع سریع
- gFF= محدوده کامل، قطع فوق سریع
دستهبندی فیوزهای کاردی براساس کاربرد، تیپ و ولتاژ کاری
در جدول زیر، چند نمونه از فیوزهای کاردی رایج را براساس تیپ، ولتاژ کاری و کاربردهایشان دستهبندی کردهایم:
| نوع عملکرد | تیپ | سایز | ولتاژ کاری |
| کاربرد عمومی | gL / gG | 000 تا 4a | ۵۰۰ ولت AC تا ۶۹۰ ولت AC |
| حفاظت موتور | aM | 000 تا 4a | ۵۰۰ ولت AC تا ۶۹۰ ولت AC |
| حفاظت نیمه هادی | aR / gR | 000 تا 3 | ۶۹۰ ولت AC |
| حفاظت نیمه هادی | aR / gR | 00 تا 0 | ۱۰۰۰ ولت AC |
| حفاظت از فتوولتائیک خورشیدی | gPV | 1 تا 3 | ۱۰۰۰ ولت DC |
| حفاظت از باتری | gS | 000 تا 3 | ۴۴۰ ولت DC تا ۵۵۰ ولت DC |
| لینکهای نول | – | 00 تا 4a | – |
معرفی بهترین برندهای تولیدکننده فیوزهای کاردی
انتخاب برند مناسب در زمان خرید فیوز چاقویی، تاثیر مهمی در میزان محافظت از داراییهای گرانقیمت شما دارد. از آنجاییکه کار اصلی فیوز در لحظات بحرانی شروع میشود، برندهای معتبر با انجام تستهای دقیق آزمایشگاهی و استفاده از متریال باکیفیت، تضمین میکنند که فیوز در چنین زمانهایی بهدرستی عمل کرده و مانع از انفجار یا آسیبهای جبرانناپذیر به تابلو برق و تجهیزات جانبی میشود.
دو نمونه از بهترین و شناختهشدهترین برندهای تولیدکننده فیوز کاردی در بازار عبارتنداز:
- پارس فانال (Pars Fanal): یکی از برندهای شناختهشده در بازار داخلی است که با بهرهگیری از دانش فنی و انتقال تکنولوژیهای آلمانی، فیوزهای NH را با کیفیت قابلقبول و قیمت رقابتی برای شبکههای توزیع برق ایران تولید میکند.
- ETI: این شرکت اسلوونی، یک تولیدکننده پیشرو و بینالمللی است که با تمرکز ویژه بر استانداردهای پیشرفته اروپا، به تنوع بسیار بالا در طراحی تیپهای تخصصی و دقت عملکرد عالی فیوزهایش در شرایط صنعتی سنگین، شناخته شدهاست.
نحوه نصب و تعویض فیوز کاردی
با نصب صحیح فیوزهای NH خیالتان از بابت عملکرد ایمن راحت خواهد بود. یادتان باشد که در زمان قراردادن یا برداشتن فیوزهای NH در شرایط بدون بار، همیشه از فیوزکش آستیندار استفاده کنید. برای جلوگیری از گرمشدن بیشازحد، از فشار تماس مناسب در پایه فیوز مطمئن شوید. همچنین بازرسی منظم، بهویژه در کاربردهای جریان بالا را فراموش نکنید.
نکته مهم دیگر درباره نحوه تعویض فیوز کاردی این است که هرگز فیوز NH را با فیوزی با درجه بالاتر جایگزین نکنید تا از قطعشدن ناخواسته جلوگیری شود. این کار میتواند منجر به خطرات جدی و آسیب به تجهیزات شما شود. یک فیوز کاردی دارای ۳ جزء زیر است:
- رابط فیوز
- فیوزکش آستیندار (دسته تعویض فیوز)
- پایه فیوز
مرحله 1: قراردادن فیوز در فیوزکش
فیوزهای سایز 000 تا 3 را میتوانید در فیوزکش آستیندار که عایق بسیار خوبی است، قرار دهید. در این مرحله، فیوز باید بهدرستی در فیوزکش قرار گیرد. در زمان قراردادن فیوز در فیوزکش، کلید ایمنی باید قفل شود؛ در غیر این صورت، فیوز میافتد و آسیب میبیند. حالا فیوز قرار گرفته در فیوزکش، آماده قرارگیری در پایه فیوز است.
مرحله دوم: قراردادن فیوز در پایه فیوز
در این مرحله، فیوز تیغهای به همراه فیوزکش تا انتها در پایه فیوز قرار میگیرد. باید دقت کنید که فیوز بهصورت موازی با پایه فیوز قرار دارد.
مرحله سوم: جداکردن دسته تعویض
برای جداکردن فیوزکش، دکمه قفل را فشار دهید. سپس، فیوزکش را مطابق شکل زیر، به سمت پایین فشار داده و از فیوز جدا کنید.
آشنایی با تجهیزات جانبی فیوز کاردی
فیوزهای کاردی برای داشتن عملکرد ایمن و بهینه در محیطهای صنعتی، فقط به خود فیوز متکی نیستند؛ بلکه با مجموعهای از تجهیزات جانبی، کارایی و سطح ایمنی تکمیل میشوند. استفاده از این ابزارهای جانبی علاوهبر محافظت از اپراتور دربرابر تماس تصادفی با بخشهای برقدار، امکان مانیتورینگ دقیق وضعیت شبکه و تسریع فرآیند عیبیابی را برای تکنسینها فراهم میکند. در ادامه، به معرفی این تجهیزات میپردازیم:
پایه فیوز چیست؟
پایه فیوز، فیوز را در جای خود نگه میدارد و اتصالات الکتریکی را تثبیت میکند. این پایهها در طرحهای تک قطبی یا سه قطبی موجود هستند. پایه فیوزهای سه قطبی دارای دو صفحه جداکننده هستند که باید بین قطبها نصب شوند. برای افزایش ایمنی، میتوانید از صفحات انتهایی و پوششهای ترمینال استفاده کنید.
کلید فیوز چیست؟
کلید فیوز یک قطعه الکترونیکی است که فیوز را با یک کلید جداکننده (Isolator) ترکیب میکند تا علاوهبر حفاظت دربرابر جریانهای اضافه بار و اتصال کوتاه، امکان قطع و وصل دستی مدار را نیز فراهم کند. این قطعه طوری طراحی شدهاست که با بازشدن آن، مسیر مدار بهطور فیزیکی و ایمن قطع شود و اجازه میدهد تعویض فیوزها با ریسک بسیار کمتر انجام گیرد.
کلید فیوزهای غیر قابل قطع زیر بار (Non-Load Break Fuse Bases)
این قطعه در واقع «پایه فیوز» محسوب میشود و صرفا فیوز را نگه میدارند. این نوع کلید، قابلیت قطع ایمن جریان در زمان عبور بار را ندارد و اگر زمانی که جریان در مدار برقرار است سعی کنید آنها را باز کنید، خطر ایجاد قوس الکتریکی (Arc) شدید و آسیب جانی وجود دارد. درنتیجه، باید حتما قبل از باز کردن، مدار توسط یک کلید دیگر کاملا بیبرق شود.
کلید فیوزهای قابل قطع زیر بار (Load-Break Fuse Switch Disconnectors)
این قطعه به محفظههای مخصوص جرقه خاموشکن (Arc-quenching chambers) و مکانیزمهای سریع مجهز است که به آن اجازه میدهد جریانهای بار نامی و حتی خطاهای کوچک را با ایمنی کامل و بدون ایجاد قوس خطرناک قطع کنند. این نوع کلید فیوزها انتخاب مناسب و استانداردی برای تابلوهای توزیع مدرن هستند؛ زیرا از اپراتور در حین نگهداری یا تعویض فیوز محافظت میکنند.
فیوزکش چیست؟
فیوزکش قطعهای است که برای برداشتن و گذاشتن فیوز تیغهای بدون تماس با بدن مورداستفاده قرار میگیرد. دلیل استفاده از این قطعه این است که احتمال برقگرفتگی حین کار با فیوز کاردی به حداقل مقدار ممکن برسد. برای ایمنی بیشتر، توصیه میکنیم از فیوزکشهای آستیندار استفاده کنید. این نوع فیوزکشها، احتمال برخورد جرقه با آرنج و بدن را از بین میبرند.
نحوه تست فیوز کاردی
تست فیوز برای اطمینان از سلامت و عملکرد آن انجام میشود. یادتان باشد که قبل از شروع تست فیوز کاردی، حتما از قطع کامل برق اطمینان حاصل کنید؛ زیرا درصورتی که ولتاژ در فیوز وجود داشتهباشد، مولتیمتر شما میسوزد. در ادامه، نحوه تست فیوز کاردی را با یکدیگر میآموزیم:
بدون ابزار
فیوزهای کاردی استاندارد (مطابق IEC) معمولا دارای یک نشانگر وضعیت (Indicator) روی بدنه خود هستند. درصورت سوختن فیوز، این نشانگر (که معمولا یک دکمه کوچک یا یک بخش رنگی است) تغییر رنگ داده یا بیرون میپرد. این روش، سریعترین راه برای تشخیص سوختهبودن فیوز کاردی بدون نیاز به خارجکردن آن از مدار است.
با مولتیمتر
برای این کار میتوانید از یک مولتیمتر ساده استفاده کنید. مولتیمترها میتوانند ولتاژ و جریان الکتریکی را آزمایش کنند. مولتیمتر جریان را از طریق یک سیم عبور میدهد و آن را از طریق سیم دیگر اندازهگیری میکند. برای آزمایش فیوز، میتوانید پیوستگی یا اهم آن را اندازهگیری کنید، اما ما در اینجا اهم را آزمایش خواهیم کرد.
1. تنظیم مولتیمتر
سیم سیاه مولتیمتر را به سوکت مشترک و سیم قرمز را به سوکت اهم (Ω) وصل کنید. از آنجاییکه ما اهم را اندازهگیری خواهیم کرد، باید صفحه را به اهم تغییر دهید. در این مثال، صفحه را به 2000M تغییر میدهیم. اگر نوکهای فلزی جدا از هم باشند، مولتیمتر شما باید عدد ۱ را نشان دهد. برای آزمایش اینکه آیا مولتیمتر شما کار میکند، نوکهای فلزی را به هم وصل کنید. مولتیمتر شما باید عددی خیلی نزدیک به ۰ را نشان دهد. مولتیمتر ما عدد ۰۰۹ را نشان میدهد (در زیر نشان داده شدهاست).
2. تست فیوز با مولتیمتر
حالا باید مطمئن شوید که هیچ جریانی از فیوز عبور نمیکند. نوکهای فلزی را به دو سر مخالف فیوز وصل کنید. فیوزها قطبی نیستند؛ درنتیجه، فرقی نمیکند کدام نوک به کدام سر وصل شود. در اینجا، مولتیمتر عدد ۰۰۹ را نشان میدهد. این همان عددی است که هنگام تماس نوکهای فلزی به یکدیگر نشان داده میشود. اگر فیوز سوخته باشد، مولتیمتر ما عدد ۱ را نشان میدهد (عددی که هنگام جدا بودن نوکها نشان داده میشود). انواع دیگر مولتیمتر ممکن است درصورت سوختن فیوز، عبارت oL را نشان دهند.
- فیوز سوخته = ۱ یا oL (همان عددی که وقتی نوکها از هم جدا هستند)
- فیوز سالم = نزدیک به ۰ (همان عددی که وقتی نوکها در تماس هستند)
نحوه آزمایش فیوز با استفاده از تستر پیوستگی
تسترهای پیوستگی جایگزین سادهای برای مولتیمتر هستند. میتوانید با متصل کردن پروب فلزی به گیره مربوطه، مطمئن شوید که تستر پیوستگی شما کار میکند. اگر تستر کار میکند، باید چراغ تستر روشن شود. برای این کار، فقط کافیست پروب و گیرهها را به انتهای فیوز متصل کنید تا آن را آزمایش کنید. اگر چراغ تستر روشن شد، فیوز کار میکند. قبل از آزمایش مطمئن شوید که هیچ جریانی از فیوز عبور نمیکند.
مزایای فیوز کاردی نسبت به فیوز فشنگی
فیوزهای کاردی (NH) و فیوزهای فشنگی (D-System) هر دو برای حفاظت از مدارها استفاده میشوند. با این حال، فیوزهای NH بهدلیل طراحی صنعتی و قابلیتهای عملکردی برتری که دارند، در کاربردهای مدرن جایگزین مدلهای فشنگی شدهاند. در جدول زیر، نگاهی به تفاوتهای اساسی این دو نوع فیوز میاندازیم:
| ویژگی | فیوزهای کاردی | فیوزهای فشنگی |
| ظرفیت قطع | بسیار بالا (تا ۱۲۰ کیلوآمپر)، مناسب برای شبکههای صنعتی سنگین | پایینتر، عمدتا محدود به کاربردهای مسکونی و تجاری سبک |
| ایمنی دربرابر قوس الکتریکی | عالی؛ بهدلیل ساختار مهندسی و پرکننده (شن کوارتز) داخلی، قوس را سریعا خاموش میکند | ضعیفتر؛ در زمان خطاهای شدید ممکن است ایمنی کمتری فراهم کنند |
| تنوع در کاربرد | بسیار متنوع (حفاظت کابل، موتور، نیمههادیها) با استانداردهای دقیق | محدود به حفاظتهای عمومی و ساده |
| قابلیت اطمینان | عملکرد فوقالعاده خوب در شرایط سخت و جریانهای بالا | عملکرد استاندارد، اما با محدودیت در محیطهای صنعتی سنگین |
| سهولت در تعویض | طراحیشده برای تعویض سریع با دسته فیوزکش و کاهش ریسک تماس | نیاز به پیچگوشتی یا دسترسی دشوارتر در مدلهای قدیمی |
نظرات کاربران